Os mapuches non son cubanos

Os que criticamos o rumbo ideolóxico conservador da autodenominada "prensa libre", ou "independente", debemos loitar contra a convicción profundamente arraigada na poboación de que os medios informan e limítanse a "dar" a noticia, deixando a un lado calquera afán político. A visión que cultivan os poderes mediáticos é que eles se limitan a "reflectir" a realidade, e que cando elaboran algunha interpretación da mesma -que inevitabelmente é política na medida en que incumbe a unha problemática pública- tal cousa queda circunscrita ao escrito, ou devandito, nas columnas editoriais ou de opinión, claramente diferenciada da parte propiamente informativa que supostamente é "apolítica" e obxectiva. En realidade, salvo contadas excepcións, o que ocorre é exactamente o contrario: infórmase ou se desinforma en función da perspectiva política pola que cada medio tomou partido, e ela ten só dous posíbeis rexistros: ou se está pola conservación ou se propón a superación da orde social existente. En asuntos como este a "imparcialidade" é imposíbel.

Un exemplo luminoso do que dicimos proporciónao o escandaloso silencio da "prensa seria" das Américas ante a folga de fame que, desde hai máis de 15 días, manteñen 31 Mapuches en diversos cárceres de Chile. Alí atópanse detidos como consecuencia da aplicación da Lei Antiterrorista aprobada por Pinochet . Produto desa monstruosa lexislación, aínda en vigor logo de 20 anos de vida supostamente democrática, 57 Mapuches deron cos seus ósos nos cárceres da exemplar democracia chilena, e ao redor dun centenar foi procesado pola xustiza dese país por loitar para recuperar a terra dos seus devanceiros. Non só iso: o "estado de dereito" en Chile, tan encomiado por analistas e opinólogos ao servizo do imperio, fai posíbel unha aberración xurídica que con todo non provoca ningún comentario: que os detidos poidan ser xulgados pola Xustiza Civil e tamén pola Militar, polo que corren o risco de ser condenados en dous diferentes foros polos mesmos delitos que supostamente cometeron. Dous dos detidos que recentemente se uniron á folga de fame, Carlos Muñoz Huenuman e Eduardo Painemil Pena, fixeron saber mediante o sitio web País Mapuche que, "con esta medida extrema e xusta, estendemos a resistencia levada a cabo polos presos políticos Mapuche nos distintos penais chilenos, que busca denunciar as inxustizas cometidas en contra do noso pobo, as que ven reflectidas en violentas violacións, onde as súas vítimas son principalmente anciáns e nenos; a utilización indiscriminada e arranxada de testemuñas protexidas incluíndo menores de idade; o excesivo tempo das investigacións encabezadas polo Ministerio Público que só perpetúan a prisión preventiva e en definitiva, rexeitar as montaxes político-xudiciais, sustentadas pola aplicación da Lei antiterrorista, que buscan encarcerar a loitadores sociais Mapuche que fan fronte á guerra de exterminio que nos declarou o Estado chileno."

O que reclaman os Mapuche, e que é o fundamento último de todas as súas mobilizacións, é a devolución das súas terras ancestrais expropiadas violentamente polos abandeirados da "civilización". Os seus homólogos do outro lado da Cordilleira, na Arxentina, dicían que os pobos orixinarios da Patagonia eran salvaxes porque descoñecían as sacrosantas virtudes da propiedade privada, e con ese pretexto practicaron o seu xenocidio, dulcificado na historiografía oficial co nome de "Conquista do Deserto". En Chile esta mesma política de exterminio recibiu un nome non menos cínico: a "Pacificación da Araucanía". Na Arxentina esta traxedia foi documentada e denunciada na extensa obra do historiador Osvaldo Bayer, e hoxe existe unha conciencia cada vez máis nítida dos alcances e implicacións deste infame e sanguento refugallo. Para recuperar iso que lles foi arrebatado loitan hoxe os Mapuches chilenos; e tamén para pór fin á aplicación da Lei Antiterrorista ás loitas "do Pobo Nación Mapuche", como se consigna nun dos seus documentos; acabar coa militarización das súas comunidades, o dobre procesamento a mans da Xustiza Civil e Militar, a liberdade de todos os prisioneiros políticos Mapuche, a máis diso outras demandas máis puntuais.

Como pode observarse a axenda das súas reivindicacións é frondosa e de carácter estrutural, e conspira contra a aceitada rodaxe da acumulación e explotación capitalistas en boga no Chile actual. Por iso a folga dos Mapuches non é noticia e debe ser silenciada; ocorre, pero non chega ao espazo público e pouquísimas persoas poden decatarse do acontecido. O principal diario chileno, o archi-golpista e contumaz pinochetista O Mercurio -inmortalizado na denuncia dos estudantes en 1967 que se sintetizaba na frase "Chileno: O Mercurio minte"- minte outra vez e nada di respecto diso. Ao buscar no seu arquivo "folga de fame" os resultados que arroxa refírense, previsibelmente, aos "disidentes cubanos", ou a un xaxún dalgúns dirixentes de clubs de fútbol bolivianos, ou a un par de episodios similares na súa intranscendencia. Se un persiste na procura xorde unha avalancha de informacións sobre a folga de fame de Zapata e Fariña en Cuba, acompañada de estremecedoras fotografías cuxo impacto non pode ser outro que o de suscitar a incondicional solidariedade do lector ou televidente coa vítima. Se se continúa a procura baixo o nome de "Mapuches" o que aparece é unha referencia a unha ocupación de terras realizada o xoves pasado; a presenza dun sol Mapuche no novo billete de $ 20.000 emitido polo Banco Central de Chile e a detención dun membro desa etnia que participaría nun ataque incendiario na Araucanía. Os folguistas e os prisioneiros políticos non son noticias, non son reportados; son "desaparecidos mediáticos", e a opinión pública nada sabe deles. Un espeso manto de silencio (cómplice) é arroxado polo máis importante diario de Chile, e polas axencias de noticias que deberían comunicar a novidade. Foi grazas a TeleSur que nos decatamos desta situación, algo que os "medios de confusión de masas" encargáronse de silenciar.

Unha procura na Nación de Bos Aires só serve para ratificar a mesma evidencia e a súa "desinteresada" solidariedade con Fariña e os disidentes cubanos, sobresaíndo no seu empeño o inefábel Marito Vargas Llosa quen dando novas mostras da súa ignominiosa capitulación ideolóxica exalta a aqueles como verdadeiros "heroes do noso tempo." Claro, da folga de fame dos 31 Mapuches non di nin unha palabra. Eses non son heroes senón indios cimarróns, que merecen podrecer no cárcere e enfrontar un dobre xuízo civil e militar. ¡Imaxínense o que Marito diría se algo semellante ocorrese en Cuba, Venezuela, Bolivia ou Ecuador! Racharíase as vestiduras, poría o berro no ceo, deploraría este ataque ao "estado de dereito", chamaría á prensa internacional e a todos os intelectuais financiados polo imperio a informar o asunto, e aos líderes do "mundo libre" a sancionar aos países cuxos infames gobernantes cometen tamaño atropelo. Pero para gañar a primeira plana dos grandes oligopolios mediáticos que controlan de maneira case absoluta a información a nivel mundial non basta cunha folga de fame. Hai que facela no sitio apropiado: Cuba, en primeiro lugar, ou en Venezuela, Bolivia ou Ecuador. Noutro lugar non é noticia. "Liberdade de prensa", que lle din.


Publicado o 1 de agosto en http://www.atilioboron.com

Tradución de Esther Vázquez Vázquez