05:25 Mércores, 23 de Setembro de 2020
Terra e Tempo. Dixital Galego de pensamento nacionalista.

26-05-2010

Cando preguntas a un cura por qué non emprega o galego na liturxia é moi normal que conteste: -e que a xente non quere, non lle gusta…

Enterrarse en galego

Valorar (22)

RUBÉN ARAMBURU MOLET


Tumba en Fefiñáns (Cambados) de Cabanillas,  co epitafio sacado do poema "Sono Dourado"


Na tardiña do día das letras visitei o cemiterio da nosa parroquia por ver como andaba o da imposición do galego nas portas do ultramundo.  De entre 200 lápidas e cadriños con dedicatorias que están moi de moda, só atopei tres en galego. Nunha parroquia rural onde a maior parte da poboación exprésase en galego e fala moi mal o castelán, non deixa de ser un paradoxo, pero tamén a confirmación máis lapidaria da imposición dunha lingua, pois non hai maior imposición que tras pasar a vida falando en galego e chamándote, por exemplo, Regueiro ou Lusquiños, descanses para sempre baixo epitafios tales: falleció el día 4 de diciembre... su mujer e hijos apenados... Debe ser curiosa a lectura que farán os parentes dos finados xa que por aquí hai unha gran confusión á hora de pronunciar as gues e as xotas cando intentan falar en castelán, e non é raro ouvir: "ya le digue a mis higos".

Pero o máis contraditorio é a naturalidade con que asumimos este feito xa que ninguén fai problema polo tema, e o que chama a atención é que apareza unha lápida en galego, que até é interpretado como unha forma de distinguirse dos demais.

Poucas cousas hai que os galegos tomemos tan en serio como a  derradeira viaxe cara o alén, aínda que nas vilas e cidades vai aparecendo a globalización fúnebre, e o mesmo é un enterro en Viveiro que en Móstoles. Moita da culpa é das modernas empresas funerarias, tan profesionais, pero que poucas veces teñen o acerto de lles ofertar aos parentes do defunto, unha esquela, ou unha lápida en galego. Que estraño este país, que non se enterra na lingua que fala!

Outra historia son os funerais. Nun arciprestado da Barbanza, hai xa anos que os cregos decidiron impulsar algo o galego na liturxia, e tiveron a xenial idea  de que o momento idóneo eran os enterros e cabodanos. Así podes bautizar, casar e ir a misa dominical en castelán pero ten a seguridade de que o enterro será en galego. Con frecuencia escóitanse queixas de persoas que pediron a última misa en galego e foilles negada polo crego, escusando que non sabía, que non tiña libros, e outras porque non lle da a gana pois el fala castelán. Un estudo moi interesante publicado polo Consello da Cultura Galega (Receptividade do galego na liturxia. D. lópez Muñoz. 2000) dicíanos que a maior parte dos cregos falan en galego todo o santo día, agás cando soben ao altar. Que pasa pois? Teño a certeza que é un problema de autoridade e inseguridade. A maior parte do clero non estudou galego (a idade media anda polos 70 anos), o non dominar a gramática nin  a escrita perden seguranza e algo de poder. Tamén é certo que foron machucados e castigados de nenos por falar galego no seminario, e xa sabemos que o subconsciente fai magas.

O dos libros non se sostén. A tradución dos libros ao galego, se ben con moito retraso con respecto a Cataluña e Euskadi, xa está completa e subvencionada pola Xunta. Mesmo se repartiron miles de libros de balde, que esmorecen en húmidos recunchos de sancristías.

Cando preguntas a un cura por qué non emprega o galego na liturxia é moi normal que conteste: -e que a xente non quere, non lle gusta... A  da lingua debe ser a única consulta democrática que as veces se fai nas parroquias.

O cemiterio máis galeguizado que coñezo é o de Aguiño. Durante 40 anos, Francisco Lorenzo Mariño, cura da parroquia, exerceu un extraordinario labor pedagóxico a prol da nosa lingua. El mesmo deseñaba as lápidas, con debuxos de Castelao e coidando sempre a redacción en galego.

Hai anos unha orixinal iniciativa celebrouse en varias vilas galegas: "Galegos de por Vida". Asinábase un acta notarial dispondo que todo o referente ao pasamento (esquelas, lápidas, misas...) do "abaixofirmante" empregaríase o  galego, e de non ser, gardaríase silencio, respectuoso.

Mesmo se editou un curioso catálogo de esquelas, epitafios, lemas para as cintas das flores,recordatorios...Das esquelas gustoume moito unha que dicía:

                CARME TORRES GARCÍA

                  Villestro 31.2.1893

                   Villestro 31.2.1996

                "Calade, que non é nada"


Eu xa ando a pensar no meu epitafio e dubido entre o "maloserá" ou usar  aquel tan fermoso que relata Castelao en Cousas cando a velliña despedíase do seu amor de toda a vida dicindo:

-¡Deica logo, Eluterio!


1 2 seguinte

[02-06-2010 16:26] Victor comentou:

Coma sempre,Rubèn opina, e o mesmo tempo,nòs da unha oportunidade para a reflexiòn,para facernos pensar,en esas cousas cotiàs,que nos ocorren no dia a dia,e case sempre escapan a nosa atenciòn e damos por sentadas,sen facer nada para correxilas.
Gran artigo,parabèns Rubèn.

[26-05-2010 21:38] isaac comentou:

...o epitafio, o epitafio é no que dubido...
(pensandoo ben, que mais da, total non o vou ler)

[26-05-2010 14:14] Abelardo del Caño comentou:

Na Coruña, hai casi 30 anos xa!na cidade vella comenzou unha misa en galego, sabedes a qué hora a puxeron? Pois sí, as sete da maña. abrindo portas.....Cando alguén (por certo pouco sospeitoso de nacionalismo) preguntou si se podía mudar a hora a resposta inmediata foi mais ou menos: ca! si esto non lle interesa a nin Cristo! e onde pasamos o resto? Ainda estamos cavilando a resposta.

[26-05-2010 10:21] Xavier Sierra comentou:

Unha dos grandes problemas da normalización lingüística en Galiza é xustamente, a defección da Eireixa. Os bispos e abades foron sustituidos en Galiza xa despóis da Guerra dos Irmandiños e aínda antes, despois da guerra lexitimista de D. Pedro. Na meirande parte son casteláns e non fixeron nada pola lingua e a cultura de Galiza.

Que os cregos non empreguen o galego na liturxia non é cusa de poco. Eu coido que a xente ten a necesidade de dirixirse a Déus (e tamén aos seus familiares mortos) na súa língua. Pouco prestixio vai a ter unha língua que non se pode empregar para as cousas trascendentes.

Para nós, os cataláns, isa é unha situación abraiante. Non é doado atopar unha misa en galego, mesmo na Catedral de Santiago. Non podo maxinar unha cousa semellante en Montserrat, ou en calquera eireixa catalana. É certo que hai misas en castelán (e paréceme ben) pero a meirande parte son na nosa língua.

Esperemos que se troque cedo isa situación tan irregular de Galiza, e que o galego chegue a normalizarse tamén nas eireixas.

1 2 seguinte
Engade o teu comentario:

Os campos marcados con* son obrigatorios.









Aniversario Moncho Reboiras 2017


© Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas
Terra e Tempo (ISSN 1575-5517)
Avenida de Lugo, 219, 1º, 15703 • Santiago de Compostela • Galiza
981 57 02 65 – info#code#terraetempo#code#gal

A Fundación recibiu unha axuda da Deputación da Coruña na convocatoria de 2018 para a mellora da utilidade de páxina web. Deputación da Coruña