06:18 Mércores, 23 de Setembro de 2020
Terra e Tempo. Dixital Galego de pensamento nacionalista.

25-04-2010

Cando agora se potencia e se emprega o castelán, estamos a despolitizar as escolas?

A galiña azul ou o conto de como colaborar no exterminio do galego

Valorar (10)

MARGARIDA CORRAL SÁNCHEZ



Cando accedeu ao goberno da Xunta o Partido Popular, unha das primeiras cousas que fixo foi borrar do mapa todo o que tiña connotacións galegas. Así, o termo galescolas e a súa iconografía (que non era máis cunha casiña amarela que tiña unha bandeira galega) substituíuse polo nome e a figura dunha galiña azul cun lápis, acompañada de varios pitiños (por certo, vermellos e amarelos, non vaia ser que con tanto azul politicemos ás crianzas, que se faga notar o español por algún lado!). Para o PP, o termo Galescola, ou o que sería o mesmo as palabras que forman o concepto, escola galega, politizaba a educación infantil, e ofendían a un sector da poboación, creando un conflito ficticio, que calou nunha gran parte da sociedade.

Así, para -e cito palabras de Beatriz Mato- "despolitizar e desideoloxizar" a anterior imaxe corporativa, a administración galega gastou preto de 22.000 € en mudar os mandilóns, as bolsas, mochilas e rótulos. Para Mato, a galiña representa unha educación infantil "libre de adoutrinamento e sen ideoloxía, integradora, en igualdade e lonxe de adxudicar unha identidade preestabelecida ás crianzas, que fomenta o pensamento propio". E quedouse tan ancha.

E para xustificar tal liberdade, recorreron a unha vella fábula de Carlos Casares, metáfora das persecucións do franquismo, convertendo á galiña do conto no símbolo do novo sistema de escolas infantís da Xunta.

De seguido, e de xeito paralelo ao cambio visual, o departamento dirixido por Jesús Vázquez, o Conselleiro de Educación, deu luz verde definitiva ao currículo que regula os contidos do ensino infantil que xa elaborara o anterior goberno do bipartito, aínda que modificando todo o referente ao contacto das nenas e dos nenos co galego, si contemplado nas antigas Galescolas.

Miña filla tivo a mala sorte de escolarizarse neste tempo. Se o fixese un ano antes, tería a posibilidade de aprender e xogar en galego durante 8 horas. Pero topouse cun executivo que goberna en exclusiva para un terzo da poboación, que decidiu desgaleguizarse por razóns que non vou analisar agora. Que foron pouco a pouco identificándose co idioma de Castela, asumíndoo como propio, e caendo no erro de botarlle a culpa ao galego de ser algo imposto, como se fose este e non o outro o idioma alleo. E nesta identificación hai moito de ignorancia, moito de imperialismo cultural, e unha gran dose de auto xenreira.

Co nome que lle puxemos, coa profesión e o nome da súa nai, ficaba claro que ía chegar o momento dunha confrontación. Desde o momento da entrevista, desde o primeiro instante que leron os datos persoais da súa ficha, desde o intre no que solicitámoslle á titora que empregase o idioma galego, e esta anotouno subliñando o termo galego en todas as follas - como cando dunha intolerancia alimentaria se trata- soubemos que non ía escolarizarse dun xeito normalizado. Estamos no período de adaptación e comprobo como todas as mestras e educadoras empregan o castelán para falar coas familias e as crianzas. A titora da miña filla encárgase de lembrarme o esforzo que lle supón falar en galego, e tenta tranquilizarme matizando que vai tentar . Cando falo co resto da comunidade educativa topo con varias persoas que me preguntan se sempre lle falo en galego á nena, aproveitando para contarme anécdotas de pequechos que tiveron que emigrar a Oviedo ou a Madrid e como sufriron por non saber castelán, ou como tentan buscarlle unha tradución ao nome, por non falar dos extensos comentarios de que seus fillos ou fillas entenden mellor o castelán. Comprobo que a nena vai a ser a rara da clase. Do mesmo xeito que pasa cos noruegueses que se escolarizaron na localidade, a miña filla marca a diferenza. Ten 18 meses, pero xa é "a nena que fala galego" ou mellor dito, "a nena á que hai que falarlle en galego".

Ou sexa que cando se impartían as clases en galego, se estaba a politizar, e cando agora se potencia e se emprega o castelán, estamos a despolitizar as escolas? No recente estudo da Enquisa das condicións de vida das familias galegas, elaborada polo Instituto Galego de Estatística, amosábase en datos como a nosa lingua perde falantes. Os poderes públicos son conscientes destes datos, como o somos o resto da cidadanía. Pero non só non lle poñemos remedio, senón que contribuímos a esta perda. Non temos dúas linguas en igualdade de condicións como pretenden amosarnos. Sabémolo quen empregamos o galego de xeito real, consciente e declarado, como di Pilar García Negro, e tamén o sabe quen non o emprega nunca, incluso quen o emprega "ás veces". Pero a nosa lingua dista moito de considerarse normal. Porque se así o fose, sería empregada e potenciada na infancia, polas mestras e mestres, e polas familias. Cantas e cantos de nós temos os contratos de servizos de telefonía, de seguros, as nóminas, a hipoteca ou calquera outro documento redactado en galego? Que sucede cando pedimos nun bar un café só longo de auga, ou un zume de laranxa? De seguido traducen ao castelán, como se así se aseguraran de entendernos. De verdade cree alguén que vivimos nunha situación normalizada?

Para quen non tivo a oportunidade de ler o conto, a galiña poñía ovos de cores e dicía cocorocó, motivo polo que o alcalde quería prendela. A solidariedade das súas amigas levou a pintalas tamén de azul, e finalmente, a protagonista do conto librouse dos gardas porque non podían recoñecela. Xa en liberdade, a galiña remata aprendendo a dicir cacaracá.

Coido que a galiña da escola leva de azul só o nome. Debe ser da famosa raza estremeña. Na casa poremos todo o esforzo para que a nosa filla siga a dicer cocorocó, sendo consciente de que neste cole xa identificaron que a nosa pita é azul (non é de Mos, pero é loura como a rubia galega) e tentarán que diga cacaracá. Porque a nosa galiña non está choca.


[26-04-2010 ] Suso Bermello comentou:

Marga: se unha Faia prendeu na Coruña e outra ben bonita xa dá sombra en Compostela ha de vir unha terceira en Ferrolterra. E agromarán mil máis, como as primaveras de Cunqueiro.
A Faia é unha árbore pouco habitual no noso país, asociada a climas ben máis fríos e continentais, mais cando prende, prende ben: forte, agarimosa, galega, nosa, facéndose de querer pola súa porte.
Dálle bicos cantos queiras, e segue a loitar contra esa repugnancia anana e galegófoba que nos arrodea mais que non nos rende.

Engade o teu comentario:

Os campos marcados con* son obrigatorios.









Aniversario Moncho Reboiras 2017


© Fundación Bautista Álvarez de Estudos Nacionalistas
Terra e Tempo (ISSN 1575-5517)
Avenida de Lugo, 219, 1º, 15703 • Santiago de Compostela • Galiza
981 57 02 65 – info#code#terraetempo#code#gal

A Fundación recibiu unha axuda da Deputación da Coruña na convocatoria de 2018 para a mellora da utilidade de páxina web. Deputación da Coruña